“Chống lún” cho ngành cà phê

Theo Hiệp hội Cà phê – ca cao Việt Nam (Vicofa), giá cà phê đã giảm sâu nhất trong vòng 3 năm trở lại đây, và có khả năng sẽ tiếp tục giảm xuống dưới giá thành sản xuất.

Niên vụ cà phê 2012 – 2013 (từ tháng 10/2012 đến tháng 9/2013), Việt Nam xuất khẩu (XK) 1,4 triệu tấn cà phê nhân, kim ngạch đạt 3,03 tỷ USD, so với niên vụ trước giảm cả về lượng (11,2%) và giá trị (10,3%). Vicofa dự báo, niên vụ mới 2013-2014, sản lượng sẽ giảm khoảng 15% so với niên vụ trước.

Xuất khẩu lao dốc

Số liệu thống kê của Bộ NN&PTNT cho thấy, XK cà phê vẫn trong tình trạng thê thảm, sụt giảm về cả khối lượng và giá trị XK. Tháng 11/2013 chỉ XK được 94.000 tấn, giá trị 188 triệu USD, đưa khối lượng cà phê XK 11 tháng ước đạt 1,18 triệu tấn, giảm 24,4% và 2,51 tỷ USD giảm 24,8% về giá trị. Đức và Hoa Kỳ tiếp tục là hai thị trường tiêu thụ cà phê lớn nhất của Việt Nam, chiếm tỷ trọng thị phần lần lượt là 13% và 10,8%. Khối lượng XK sang các thị trường như Nga, Anh, Nhật Bản có mức tăng tương đối mạnh so với năm 2012, với mức tăng tương ứng 4,7%, 5,2% và 4%.

Tính đến ngày 23/12/2013, giá cà phê XK (FOB) tại Tp. Hồ Chí Minh khoảng 1.706 USD/tấn, giá cà phê nhân xô tại các tỉnh Tây Nguyên đang giảm mạnh, dao động ở mức 34.200-34.600 đồng/kg, giảm hơn 10.000 đồng/ kg so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo dự báo của Nedcoffee BV, thương nhân Hà Lan có kho hàng lớn ở Đăk Lăk, từ nay đến trước Tết Nguyên đán, nông dân Việt Nam sẽ bán ra khoảng 55% sản lượng của vụ mùa mới thu hoạch.

Vicofa cho biết, chi phí đầu tư cho mỗi ha cà phê hiện ở mức 75 triệu đồng. Với năng suất đạt từ 2,5 tấn/ha trở lại cùng với giá bán như hiện nay may ra nông dân hòa vốn. Tuy nhiên, nếu giá cà phê tiếp tục giảm xuống khoảng 30.000 đồng/kg, nông dân sẽ cầm chắc lỗ.

Ông Nguyễn Viết Vinh, Tổng thư ký Vicofa, cho rằng khó khăn đang “bủa vây” ngành cà phê. Hạn hán kéo dài hồi đầu năm, khiến khoảng 5.000 ha cà phê bị mất trắng và khoảng 40.000 ha cà phê bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Bệnh gỉ sắt gây ảnh hưởng tại một số huyện của tỉnh Lâm Đồng. Trong tháng 6/2013 xảy ra mưa đá nhiều, khiến quả cà phê bị rụng.

Trong khi đó, số vườn cà phê già cỗi liên tục tăng, lên tới 30% diện tích. Dự kiến, sản lượng cà phê trong niên vụ tới sẽ giảm 15%. Đây là thách thức lớn đối với ngành cà phê của Việt Nam. Bên cạnh đó, gần 1 năm qua, tình trạng trốn thuế, gian lận thuế, chiếm đoạt thuế VAT cao đã tạo ra môi trường kinh doanh không bình đẳng, ảnh hưởng đến doanh nghiệp làm ăn chân chính. Vào mùa vụ, số doanh nghiệp thu mua lượng lớn cà phê với giá cao hơn giá thị trường, sau đó bán ra với giá thấp cho các doanh nghiệp XK. Từ đây số thuế phải nộp ít hơn, hoặc được hoàn thuế và như vậy số tiền lãi mà DN làm ăn bất chính bỏ túi được nhiều hơn.

Kiến nghị tạm trữ cà phê

Để đối phó với gian lận thuế VAT, ngành thuế đã thay đổi chính sách từ hoàn thuế trước kiểm tra sau, sang hình thức phải kiểm tra hóa đơn trong tất cả các quá trình kinh doanh, nếu không có vấn đề gì mới hoàn thuế. Tuy nhiên, việc vận hành một chính sách mới lại vô tình đẩy ngành cà phê vào thế “đói” vốn ngay trong thời kỳ cao điểm của mùa vụ, không ít DN hồ sơ đã hoàn tất từ 5-6 tháng vẫn chưa được hoàn thuế. Ngay sau đó, ngành thuế sửa lại bằng cách đưa ra dự thảo trở lại chính sách ban đầu là hoàn thuế trước, kiểm tra sau. Song việc chỉ áp dụng đối với các DN có vốn chủ sở hữu hơn 30 tỷ đồng, sản xuất kinh doanh trên 3 năm và kim ngạch XK của năm liền kề trước đó từ 200 tỷ đồng trở lên, sẽ khiến nhiều DN khó khăn hơn. Bởi đa phần tham gia XK cà phê ở Việt Nam đều là DN vừa và nhỏ, không đáp ứng được yêu cầu này.

Ông Nguyễn Xuân Thái, Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên Thắng Lợi, bức xúc: “Việc hoàn thuế VAT như một đòn “chí mạng” với các doanh nghiệp XK trong bối cảnh khó khăn hiện nay. Nếu không sớm giải quyết vấn đề này, thị trường EU sẽ chuyển sang tiêu dùng cà phê của Brazil, Ấn Độ, Indonesia và đương nhiên Việt Nam sẽ có nguy cơ tuột mất thị trường XK lớn này”.

Việc chậm hoàn thuế VAT đồng nghĩa dồn DN vào cảnh “đói vốn”, cho nên nhiều DN cà phê phải chấp nhận vay ngân hàng với lãi suất cao, khoảng 17%/năm. Chưa hết, thách thức cho các DN cà phê lại tiếp tục mở ra khi mới đây Bộ NN&PTNT chính thức công bố danh sách Ban điều phối ngành hàng Cà phê Việt Nam, trong đó có sự hiện diện của DN nước ngoài, khiến nhiều DN trong nước “đứng ngồi không yên”.

Nhiều ý kiến cho rằng chuyện các DN ngoại từng thâu tóm DN nội và thị trường cà phê Việt đã từng là chủ đề rất nhạy cảm. Nay nếu để các DN ngoại có cơ hội can thiệp thị trường bằng tham mưu chính sách, càng là chuyện đáng cân nhắc. Câu hỏi nhiều chuyên gia đưa ra: có hay không việc Bộ NN&PTNT quá “liều” khi để DN ngoại “bước chân” sâu vào thị trường, hoạch định chiến lược cho ngành cà phê Việt?

Để giải cứu ngành cà phê, nhằm giữ giá trong nước cũng như giá XK ổn định, đảm bảo lợi ích của người trồng cà phê, Vicofa đã đề nghị Chính phủ triển khai thu mua tạm trữ khoảng 200.000 tấn cà phê; đề nghị Bộ Tài chính xem xét đối với các doanh nghiệp XK tạm thời dừng hoàn thuế VAT 1 năm với các hóa đơn mua hàng xuất khẩu từ 1/11/2013.

Về lâu dài, Vicofa kiến nghị bỏ thu thuế VAT, vì mặt hàng cà phê nhân xuất khẩu tới 95%, chỉ có 5% tiêu thụ trong nước. Vicofa cũng đề nghị Chính phủ xem xét miễn thuế đất cho người sản xuất cà phê và hỗ trợ người nông dân tái canh cây cà phê. Về vấn đề vốn cho DN cà phê, Bộ Tài chính đã gửi văn bản kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo các tổ chức tín dụng có giải pháp để hỗ trợ giải quyết khó khăn cho DN kinh doanh cà phê.

Theo Stockbiz

This entry was posted in TIN CÀ PHÊ. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s