Doanh nghiệp xuất khẩu cà phê gặp khó do nợ “khủng”

Theo báo cáo mới đây của Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam (Vicofa), nợ xấu và nợ quá hạn của DN cà phê vay tại các ngân hàng thương mại và Ngân hàng Phát triển Việt Nam hiện vào khoảng 6.330 tỷ đồng. Thực trạng này khiến cho niên vụ 2012 – 2013 vừa qua, XK cà phê giảm cả về sản lượng lẫn giá trị khi chỉ đạt 1,4 triệu tấn (giảm 23,7%) và 2,8 tỷ USD kim ngạch XK (giảm 22,8%) so với cùng kỳ năm ngoái.
Nợ “khủng” do đầu tư lớn

Nhìn vào cơ cấu nợ của các DN cà phê có thể thấy số nợ mà họ gặp phải không phải do đầu tư ngoài ngành. Đa phần DN cà phê đều tập trung vào ngành nghề kinh doanh chính. Vậy nguyên nhân do đâu?

Theo ông Nguyễn Viết Vinh – Tổng thư ký Vicofa, điểm yếu của DN cà phê là chính khả năng quản trị và dự báo thị trường. Thực tế, DN cà phê gặp khó khăn chủ yếu là DN kinh doanh thuần túy thương mại vì những DN này không chủ động được vùng nguyên liệu. Vì vậy mặc dù giá cà phê tương đối ổn định nhưng các DN kinh doanh thuần túy thời gian qua gặp 3 khó khăn lớn nhất.

Thứ nhất, những DN này phải vay và chịu lãi suất tín dụng VNĐ rất lớn (từ 18% đến 20%/năm) dẫn đến nợ xấu của DN ngày càng tăng. Thứ hai, nguồn lực tài chính của hầu hết DN cà phê trong nước đều rất thấp do vậy nguồn vốn đều được vay tín dụng với lãi suất cao. Thứ ba, quan trọng nhất là không gắn được với vùng sản xuất dẫn đến không chủ động được vùng nguyên liệu. Với diễn biến giá cà phê lên xuống thất thường, có trường hợp DN kinh doanh dù ký hợp đồng mua hàng với người dân nhưng vẫn không mua được hàng.

Điển hình của thực trạng “nợ như chúa chổm” của DN cà phê phải kể đến đại gia một thời là Công ty Cổ phần Tập đoàn Thái Hòa với số nợ hơn 622,5 tỉ đồng, vượt quá vốn điều lệ 577,5 tỉ đồng. Theo các chuyên gia, nguyên nhân mang nợ là do Thái Hòa dùng nguồn vốn vay ngắn hạn để đầu tư cho các mục đích dài hạn là xây dựng các nhà máy chế biến cà phê chè ở những tỉnh như Quảng Trị, Nghệ An, Sơn La. Đây là những tỉnh có sản lượng cà phê khá thấp (5.000 – 10.000 tấn/năm) nên không cung ứng đủ nguyên liệu cho các nhà máy của Thái Hòa. Ngoài rủi ro về sử dụng vốn, Thái Hòa chỉ đầu tư xây dựng nhà máy mà không đầu tư vùng nguyên liệu nên nhà máy xây xong không có nguyên liệu để hoạt động.

Quy hoạch DN xuất khẩu cà phê

Trước thực tế hết sức nghiêm trọng này của DN cà phê, ông Lương Văn Tự – Chủ tịch Vicofa đề xuất giải pháp nên quy hoạch DN XK cà phê vì hiện nay cả nước có đến 200 DN tham gia XK cà phê. Số lượng DN như vậy là quá nhiều trong khi nguồn hàng không ổn định, đây là điều bất cập. Đáng ra chỉ nên duy trì mức khoảng 40 – 50 DN XK với lượng cà phê lớn là phù hợp.

Bên cạnh đó, theo ông Lương Văn Tự, Chính phủ và các DN cần có chính sách khuyến khích tăng tiêu thụ cà phê trong nước qua các kênh truyền thông, hướng dẫn việc tiêu thụ “cà phê được chế biến hoàn toàn từ cà phê”. Đồng thời, kiểm soát chặt chẽ việc sản xuất chế biến cà phê tiêu dùng quy mô nhỏ, đặc biệt có chính sách hỗ trợ dự án xây dựng nhà máy cà phê tiêu dùng quy mô lớn, tạo được lực cầu bảo hộ giá cho cà phê VN, tránh bị ép giá như hiện nay vì phần lớn lượng cà phê đang cần phải được XK thô.

Ông Đỗ Hà Nam – Tổng Giám đốc Công ty CP XNK Intimex TP.HCM cho rằng, ngành cà phê cũng cần học tập ngành lương thực, rất cần có sự điều hành của Chính phủ, vai trò hỗ trợ của Hiệp hội và các DN XK lớn để bình ổn giá và tạo thị trường giá ổn định. Theo đó, Chính phủ cần có lãi suất hợp lý cho DN XK cà phê. Do lãi suất vay ngân hàng cao, DN mua vào phải bán ra thật nhanh, gây áp lực lớn lên thị trường bán hàng. Nếu có lãi suất thấp hơn thì các DN cà phê có thể kéo dài thời gian lưu hàng hóa trong kho, chờ khi giá tốt hơn để bán.

Theo ông Đỗ Hà Nam, hàng năm Chính phủ nên hỗ trợ lãi suất ưu đãi cho DN mua tạm trữ một lượng cà phê nhất định và nên giao cho các DN XK lớn, có uy tín và độ tin cậy cao thực hiện. Các DN sử dụng số tiền này để mua hàng của nông dân, hoặc cho người dân gửi hàng trong kho nhà cung ứng. Với cách làm đó, chúng ta vừa giúp cho DN kinh doanh có lãi, người dân bán được hàng với giá cao, có tiền để trang trải các khoản đầu tư, vừa giữ bình ổn giá trên thị trường.

Theo Baohaiquan.vn

This entry was posted in TIN CÀ PHÊ. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s